Resultado de imagen de iran bases militares

Nazanin Armanian  de 2019, a 8 de abril

IGADI (Instituto Galego de Análise e Documentación Internacional)

 

Resultado de imagen de trump bolton pompeu

Administración Trump deu un paso cualitativo na súa confrontación coa República Islámica de Irán (RII): designar á “Sepah-e Pasdaran-e Enghelab-e Eslamí”, “Os

Gardiáns da Revolución Islámica” (GRI) como organización terrorista estranxeira, colocándoa á beira do Daesh, das FARC ou do PKK(1). É a primeira vez que EUA inclúe á forza armada dun Estado na súa lista de grupos terroristas. Que a decisión se anunciase dous días antes das eleccións parlamentarias de Israel, e xusto cando as enquisas cuestionaban a reelección de Benjamín Netanyahu, quen adoita centrar a súa campaña no medo ao “Holocausto preparado pola RII”, non foi ningunha casualidade: Netanyahu agradeceu a Trump, e presentou a medida como un froito dos seus esforzos contra os aiatolás. E gañou as eleccións!.

 O argumento de Trump é que os GRI “promoven activamente o terrorismo como unha ferramenta do Estado”, e financia o grupo xiíta libanés Hizbolá, “O Partido de Deus”, fundado pola RII en 1986, cuxo fin inicial foi recuperar as terras “islámicas” ocupadas polos xudeus.

Con esta orde, os efectivos deste corpo serán obxectivo dos ataques de EUA en Siria, Iraq, Líbano e, sobre todo, no Estreito de Ormuz, cuxas augas están baixo o control das forzas mariñas dos GRI. Lémbrese que foi creado en 1980 a petición do propio Aiatolá Ruholá Jomeini (1902-1989), debido á desconfianza que sentía cara á lealdade dos xenerais do exército clásico (baseado no servizo militar obrigatorio), e malia que o Pentágono recomendoulles poñerse ao servizo do mandatario islamita.

Os GRI son un exército composto por homes e mulleres practicantes da relixión islámica-xiíta (e polo tanto, pechado a outros cidadáns pertencentes a outros credos ou a ningún), e cuxa misión constitucional (artigo 143) consiste en defender a RII, mentres se asigna ao exército

“Artesh”(2) o deber de protexer as fronteiras do país; un estatus que coloca aos GRI por riba do

(1)      Daesh, Al Dawla al-Islamyia Irak Wa'al Sham, acrónimo en árabe referente ao Estado Islámico en Iraq e o Levante (Siria e Líbano), usado en termos propagandísticos. FARC, Forzas Armadas Revolucionarias de Colombia. PKK, Partiya Karkerên Kurdistan, Partido dos Traballadores de Kurdistán (en kurdo) (nota do editor).

46                                                                                                                                                                                                                                                                                                       47

(2)      Transliteración do persa de Exército da República Islámica de Irán. (Nota do editor).

exército, permitíndolles ata formar unhas Forzas Terrestres, unha Armada e unha Forza Aérea paralela.

Esta milicia pretoriana participou activamente na expulsión das tropas de Iraq na súa invasión a Irán (1980-1988), esmagou a totalidade da oposición -desde a monárquica ata a marxista-, así como as protestas dos cidadáns en favor da democracia política e económica; conta con prisións propias e unha ducia de organizacións destinadas ao control social, entre as que se atopa o Gasht-e Ershad “Patrulla de orientación”, para “Divulgar o ben e prohibir o mal”, vixiando ás mulleres e homes do país para que cumpran coas normas morais da Sharia.

Os GRI foron mais que a principal ferramenta da RII en impoñer a teocracia totalitaria e este peculiar nacional-islamismo: son un poderoso cartel que controla gran parte da economía (desde a industria do petróleo, a minería, a construción ata os clubs de fútbol) e a política exterior do país. É por iso que o Departamento do Tesouro de EUA subliñou que sancionarían ás empresas estranxeiras que tratasen coas compañías vinculadas cos GRI.

Pola súa banda, os GRI anunciaron que perseguirán ás tropas de EUA na rexión, como fixeron co Daesh. Na aplicación de “ollo por ollo” e para dar unha cobertura legal a posibles accións dos GRI, o Parlamento da RII aprobou un proxecto de lei que inclúe ao Mando Central de EUA (CENTCOM), na súa propia lista de grupos terroristas, e autoriza ao goberno a tomar medidas para contrarrestar os “actos terroristas das forzas estadounidenses que poñan en perigo os intereses de Irán”, así como contra aqueles Estados que apoiaron a orde de Trump, en referencia a Israel, Arabia Saudita e Bahrein.

Os lexisladores deron un prazo de tres meses á axencia de intelixencia iraniana para que proporcione ao poder xudicial de Irán unha lista de todos os comandantes do CENTCOM na rexión, a fin de procesalos como terroristas. A reacción de EUA non se fixo esperar: o 6 de maio enviou o portaavións nuclear USS Abraham Lincoln e unha unidade de bombardeiros ao Golfo Pérsico como unha mensaxe clara: que “calquera ataque aos intereses” de EUA ou aos seus aliados” rexionais enfrontarase “cunha forza implacable”, afirmou o Asesor de Seguridade Nacional de EUA John Bolton, dono da famosa frase de “para deter unha bomba iraniana, bombardear a Irán”.

Semanas antes, o 22 de abril, a Administración Trump anunciou que non renovaría a exención de sancións que outorgou a oito países compradores do petróleo iraniano (China, India, Turquía, Xapón, Corea do Sur, Taiwán, Grecia e Italia), e os compradores do cru iraniano serían sancionados por parte de Washington. O obxectivo anunciado é “expandir a campaña de máxima presión económica contra Irán” levando ás súas exportacións a cero.

E iso non é todo: o 4 de novembro de 2018, Trump impuxo unhas 700 sancións contra o sector petrolífero, e tamén sobre a banca iraniana, cortando a súa conexión co sistema financeiro mundial (SWIFT), como resultado da retirada unilateral do seu goberno do acordo nuclear asinado entre Irán e as seis principais potencias mundiais en 2015. O pacto do desarme nuclear de Irán, adoecía para Donald Trump de dous defectos principais:

1.Permitía a Irán a posibilidade de fabricar armas nucleares a partir do 2025. Debería

2.Non inclúe o programa de mísiles balísticos de Irán. A razón é que a resolución 2.231 do Consello de Seguridade da ONU, conscientemente, desvinculou o acordo do programa de mísiles, xustamente para conseguir algo máis grande de Irán, sen facerlle sentirse humillado: a súa renuncia ás armas nucleares.

Irán cumpriu a súa parte, non así EUA, e confírmano tanto a Axencia de Seguridade Nacional (NSA) de EUA como a Axencia de Enerxía Atómica da ONU, que confirmaron a inexistencia de devandito programa a partir do 2015. Aínda que para un país que se “auto-outorgou” unha “excepcionalidade” case divina, e considera que un acordo debe ser unha rendición total, a legalidade internacional é o de menos.

Malia que o actual presidente de EUA insiste en que busca de Irán un novo acordo, os dous “homes fortes” do seu goberno, John Bolton e o Secretario de Estado, Mike Pompeo, contradino: o obxectivo é o “Regime Change”, aínda que sexa pola vía militar que, como veremos máis adiante, tampouco revela a súa verdadeira intención.

O 21 de maio do 2018, Pompeo anunciaba os 12 mandamentos redactados por EUA dirixidos a Teherán: se os acepta deixaralle vivir; se non, converterao nun alicerce de sal. Entre as súas esixencias: poñer fin aos seus programas nucleares e de mísiles, retirada das súas forzas de Siria, deter as súas políticas desestabilizadoras en Iraq (e dio un país que destruíu este Estado cun pretexto fabricado!), Afganistán e o Golfo Pérsico, e cese do seu apoio a grupos armados como Hizbolá, Hamas e os hutís; se non os cumpre “Esmagarémolos”, “non permitiremos que…”, ou “o réxime iraniano debe saber que isto é só o comezo”, son parte dos termos e o ton que usou no documento quen, obviamente, non pretende negociar. Non só lle pediu renunciar á súa fe xíita senón tamén abrazar o evanxelismo! A toda luz, o que busca é que sexa a RII quen dispare a primeira bala.

Bolton foi embaixador ante a ONU do ex presidente George W. Bush e é un dos fabricantes das “Armas de Destrución Masiva” de Iraq, e polo tanto un dos responsables da invasión militar de EUA e dunha trintena dos seus aliados que sacudiu a vida de 23 millóns de iraquís en 2003, cuxas consecuencias séguenas sufrindo aínda hoxe.

“Todas as nacións de conciencia deben traballar xuntas para illar a Irán”, dixo Trump cando, ao contrario de todos os presidentes de EUA, realizaba a súa primeira viaxe oficial a Arabia Saudita primeiro, e a Israel despois. O autor da frase “America First” disparaba no propio pé, dando a prioridade aos intereses de devanditos países antes que aos de EUA, contra un Irán que estaba disposto reconciliarse co “Gran Satán”: chegou a asinar un acordo de compra de 118 Airbus a Boeing, que Trump conxelou.

A partir deste momento, fórmase o que o goberno iraniano chama “o Equipo B” dos “iranófobos”: Bolton-Benjamín (Netanyahu)- Bin Salman Saudita e Bin Zayed (emiratí).

prohibirllo ata o final dos tempos! Mentres a Trump róuballe o soño dunha posibilidade remota no futuro, nin cuestionou a ilegalidade das bombas nucleares de Israel, India e Paquistán, quen nin sequera asinaron o Tratado de Non Proliferación Nuclear (TNPN).

48                                                                                                                                                                                                                                                                                                       49

Irán non pode representar unha ameaza se en 2017 o seu orzamento militar foi de 14 mil millóns de dólares, fronte ao de Arabia Saudita, 76,7 mil millóns, e o do Pentágono 716.000 millóns de dólares. Ou cómpre buscar o orzamento militar de Israel: basta só pensar nas súas 140-200 cabezas nucleares.

A novidade na política petrolífera de EUA

Para o “Trumpismo”, que se basea na burguesía nacional de EUA, a chave de manter o estatus de superpotencia do país, radica en dous alicerces:

  1. 1.              O poderío militar de EUA, e
  2. 2.              Dar prioridade a dominar o mercado da enerxía, máis que apropiarse dos recursos naturais doutros pobos (como pretendían outros presidentes de EUA, salvo Barack Obama). O motivo é que EUA, desde o segundo mandato de Obama, transformouse dun importador neto de petróleo e gas a un incipiente exportador.

Trump incentivou ás empresas estadounidenses a extraer os inmensos recursos fósiles -carbón, petróleo e gas, do propio país e non para conseguir a independencia enerxética, senón para ocupar o mercado dos rivais e facer que todo o mundo dependa de EUA. Así, aumentou en 2017 a súa produción petroleira a 10,7 millóns de barrís de petróleo ao día (mbpd), un crecemento próximo ao 40 por cento desde 2010, grazas ao desenvolvemento da técnica de fracking. De aí as políticas de Trump dirixidas a expulsar do mercado aos principais exportadores mundiais de gas -Irán, Rusia e Qatar- co fin de captar aos seus clientes. Barack Obama ofreceu o gas de EUA a Europa, tras impoñer sancións ao gas ruso en 2014. O actual presidente asegura que venderá “millóns e millóns de toneladas métricas de carbón” aos ucraínos.

A un home de negocios como Trump non lle interesan as invasións militares que poñen en perigo o negocio, aínda que a política exterior de EUA obedece máis ás vontades do chamado

“Estado Profundo” e os lobbies que aos representantes visibles do Estado. Hoxe, o dúo BoltonPompeo representan a devanditos sectores tenebrosos da política estadounidense.

A imposición das sancións ao petróleo iraniano (e venezolano) sucede cando Libia, outro membro da Organización de Países Exportadores de Petróleo (OPEP), vive unha crise política que afecta ás súas exportacións. A estes feitos engádese o feito de que Arabia Saudita non será capaz de enviar barrís adicionais ao mercado máis aló dalgúns meses, ou que as refinerías dos países importadores estean adaptadas ao tipo de petróleo dos seus provedores tradicionais, polo que o embargo do petróleo iraniano terá os seguintes impactos:

» Provoca a inestabilidade dos prezos do cru. O barril de Brent, referencia en Europa, pechou cun aumento do 2,9 por cento, situándose en 74,04 dólares, un nivel que non se alcanzaba desde novembro de 2018.

» Sobre a propia economía de EUA, que segue sendo un comprador de petróleo, aínda que beneficie a algúns dos seus produtores do “shale oil”. De feito, para conseguir que Arabia Saudita aumentase a súa produción co fin de baixar os prezos, Trump utilizou o “caso Khashoggi”: o 5 de xullo de 2018, cando o barril chegou a custar uns 85 dólares,

o presidente de EUA ordenou aos Saud: “¡Baixade o prezo do petróleo agora!” ao que Riad negouse, pois necesita os petrodólares para as obras faraónicas da “Visión 2030” do Príncipe herdeiro Mohammed Bin Salman. O 2 de outubro, o xornalista saudita opositor Jamal Khashoggi foi secuestrado, aínda que EUA e Turquía ocultaron que tamén fora asasinado, mentres en segredo extorsionan a Riad. O 3 de outubro, Trump ameaza ao rei saudita: “Podería non estar [no cargo] en dúas semanas”. E así, na véspera das eleccións parlamentarias de novembro do 2018, consegue por fin facer descender os prezos dos 80 dólares o barril a 68.

» Sobre o triunfo do propio Trump na reelección do 2020, porque elevaría os prezos da gasolina para os consumidores estadounidenses, malia que EUA conseguiu o compromiso de Rusia e do Reino de Arabia Saudita (RAS) de repoñer os 2,5 millóns de barrís do petróleo iraniano, dificilmente poderán cumprilo máis aló duns cantos meses. Teherán séntese traizoado por Moscova, aínda que o presidente ruso Vladimir Putin nunca dixo que sacrificaría os intereses por ninguén.

» Provocou a protesta de China, o primeiro comprador do petróleo iraniano, e a India, o segundo importador do cru iraniano, e o terceiro do mundo.

» Sobre as relacións de EUA con Turquía: está forzando a Ankara a comprar ata o 60 por cento das súas necesidades enerxéticas ás compañías estadounidenses que operan no Kurdistán iraquí.

A Administración Trump pretende aplicar unhas sancións que serán peores cas que Bush aplicou a Iraq dentro da fórmula “Alimentos por petróleo”, un programa polo que se lle autorizaba vender o seu petróleo e en vez de recibir diñeiro, importaba os alimentos en moitas ocasións caducados, doutros países, incluído EUA. Como resultado, morreron preto de dous millóns de persoas, entre elas medio millón de nenos e nenas, entre 1991 e 2013.

Para o Secretario Xeral da OPEP, Mohammed Sanusi Barkindo, é imposible expulsar ao petróleo iraniano do mercado. Pero aínda que Irán poida mover ata 450.000 bpd “fóra da rede” e do control de EUA, o seu problema é como cobralos, estando desconectado do sistema bancario internacional. O plan do goberno iraniano, que é substituír o SWIFT pola alternativa rusa o SPFS, aínda non se realizou.

EUA pretende quedarse cos clientes de Irán. De feito, o mesmo comunicado que impón as sancións petrolíferas a Teherán engade que, a partir de agora, o fornezo de petróleo será asumido por “tres dos grandes produtores de enerxía”: EUA e os seus aliados, Arabia Saudita e os Emiratos Árabes Unidos.

A permanencia dos aiatolás no poder depende da renda do petróleo. Os GRI ameazaron con “pechar” o Estreito de Ormuz, unha ruta de transporte vital que une aos produtores de petróleo de Oriente Medio cos mercados de Asia, Europa e América do Norte, e se non poden exportar o seu cru, ninguén poderá facelo.

50                                                                                                                                                                                                                                                                                                       51

O Estreito de Ormuz foi unha das rutas da seda, especias e perlas. No século XVI, o portugués Alfonso de Alburquerque invadiuna e ocupou as súas illas. Logo chegaron os británicos e franceses e hoxe é EUA quen pretende colonizala. A canle que leva o nome da divinidade iraniana do mazdeísmo, a Ahura Mazda (Hormozd), representante da sabedoría, luz e bondade, é o máis importante do mundo: crúzano cada día 14 petroleiros, transportando 18 mbp do petróleo

dos países do Golfo Pérsico e o gas licuado de Qatar aos mercados internacionais.

Este “Pescozo de botella” conecta a Arabia Saudita, Irán, Iraq e Emiratos Árabes Unidos, Bahrein, Qatar e Kuwait (donos do preto de 60 por cento do cru mundial) coas augas libres. Dos 18 millóns de barrís -o 30 por cento do petróleo comercializado do mundo-, que saen polas súas portas, o 85 por cento quédase no mercado asiático: China, India, Xapón, e Corea do Sur. EUA, o 17 por cento, e Unión Europea, o 31 por cento do petróleo que consumen, adquíreno desta zona.

Desde o punto de vista do Dereito Internacional, o Estreito de Ormuz pertence a Irán e

Omán. A Convención da ONU sobre o Dereito do Mar (1982) considérao unha pasaxe internacional, ao ser a única porta que conecta os países do Golfo Pérsico ao mar libre, polo que non esixe aos submarinos saír á superficie para mostrar as súas bandeiras aos dous países, posibilitando que os sumerxibles nucleares de Francia e Israel pasen libremente por este Golfo. Esta Convención non autoriza a Irán e Omán a posibilidade de suspender o “dereito de tránsito” internacional, nin en tempos de guerra, aínda que si poderían controlar o tráfico e inspeccionar ou confiscar os barcos comerciais. Por tanto, pechar o estreito é igual de ilegal que impoñer sancións económicas e asasinas a toda unha nación.

Como medida disuasoria, o Pentágono enviou tres dos seus portaavións ao Golfo Pérsico: Stennis, Lincoln, Enterprise e Eisenhower, ademais do buque USS Ponce (unha base flotante), oito dragaminas Sea Fox e avións de combate F-15C e F-22 que se suman aos seus 250.000 efectivos, repartidos nunha trintena de bases militares que rodean Irán polos catro costados.

O CENTCOM, que en Qatar está poñendo a punto unha estación de radar para a defensa antimísiles (hai outras dúas en Israel e Turquía), coordinará as súas actividades coas da Quinta Flota estacionada en Bahrein, o Mando Central do seu exército en Qatar, a base aérea británica en Omán, e a francesa en Emiratos Árabes. O obxectivo de tal despregue é aplicar a Doutrina Carter (1980) que autoriza o uso da forza militar para manter o control de EUA sobre o petróleo do Golfo Pérsico. Imaxínanse unha “Doutrina Maduro, Putin ou Xi” que declarase de interese nacional para os seus países as augas de EUA?

En Teherán, mentres, o debate vira en torno á posibilidade, a conveniencia e o cando do peche do estreito.

Os países da rexión prepáranse para o peor, esquivando o Golfo Pérsico: Emiratos Árabes inaugurou o oleoduto Hashan-Fujairah no Mar Arábigo; Qatar constrúe unha terminal desde Iraq ata Turquía; Arabia Saudita xa envía petróleo desde Abqaiq ao Mar Vermello, e prové a reapertura dun vello conduto Iraq-Turquía. Os xeques sauditas soñan con transportar o fuel ata o Mediterráneo vía Siria unha vez que consigan derrocar ao réxime de Bashar al Assad.

Configurar o Novo Oriente Próximo

A caída en 1978 da poderosa monarquía de Mohammad Reza Pahlavi, alcumada “xendarme do Golfo Pérsico”, e a principal aliada de EUA na rexión, coincide coa toma do poder polos comunistas en Afganistán e en Granada e dos sandinistas en Nicaragua. Un mapa bastante terrorífico para que un EUA, recentemente fuxido de Vietnam, empezase a deseñar unha ofensiva que consistirá en:

» 1) Utilizar á relixión contra a “atea” Unión Soviética e o avance das forzas progresistas nos países máis estratéxicos do mundo. De aí que, en 1978, coinciden “por casualidade” tres acontecementos en tres fronteiras da URSS:

» a) O exército multinacional de mercenarios “xihadistas”, creado polo asesor de seguridade do entón presidente Jimmy Carter, Zbigniew Brzezinski (como recoñeceu el mesmo nunha entrevista coa revista francesa Le Nouvel Observateur, o 21 de xaneiro de 1998), invaden a República Democrática de Afganistán dende Paquistán, co obxectivo de derrocar ao presidente Mohammad Nayib, e instalarse nas fronteiras centroasiáticas da URSS. b) O entón G4, formado por EUA, Reino Unido, Francia, e Alemaña no seu cumio celebrado na illa mexicana de Guadalupe, chegan a un acordo cos representantes do aiatolá Jomeini, para apoiar o seu proxecto nacional-islamita a cambio de conter ás forzas marxistas “prosoviéticas” iranianas. Jomeini trasládase a Francia e, tres meses despois dunha forte campaña no seu favor nos medios de comunicación occidentais, é trasladado a Teherán por un Air France escoltado polos F-4 Phantom.

» c) Nun terceiro país veciño da URSS, Polonia, apoiou a Lech Wałęsa e o seu sindicato anticomunista de Solidariedade, mentres elevaron ao posto do Papa ao cardeal polaco e férreo anticomunista Karol Wojtyła no Vaticano con dous obxectivos: derrocar o socialismo nos países cristiáns do espazo soviético; e perseguir á Teoloxía Cristiá de Liberación en América Latina.

» 2) En 1980, Henry Kissinger elabora a doutrina da Dobre Contención (Dual Containment Policy), segundo a cal EUA debía impedir o desenvolvemento de Iraq e Irán en beneficio da hexemonía de Israel, como medida para garantir os intereses de EUA en previsión da ameaza de posibles revolucións democráticas. Así que incita a Iraq a invadir a Irán para que ambos países se destrúan mutuamente durante oito longos anos (1980-188). Despois, e a partir de 1991, someterá a Iraq a unha continua destrución, fame e lenta morte, para asestarlle o golpe final en 2003. Unha vez convertido en cinza o país mesopotámico, agora tócalle “conter” a Irán.

» 3) A partir da desintegración da URSS en 1991, e a declaración da Nova Orde Mundial por George Herbert Walker Bush, o pai, desde o portaavións instalado no Golfo Pérsico que destruíu Iraq, a política de EUA será reconfigurar o mapa do mundo xa sen rival (iso pensaba!) e á medida dos seus intereses.

52                                                                                                                                                                                                                                                                                                       53

» 4) O proxecto do “Novo Oriente Próximo” (NOP) lanzado pola secretaria de Estado estadounidense Condoleezza Rice durante o goberno de George Walker Bush, o fillo, presentada ao mundo en xuño de 2006 en Tel Aviv, está baseada nos seguintes alicerces, que se irán descubrindo sobre a marcha:

» a) eliminar aos rivais de Israel;

» b) debilitar os poderosos Estados e convertelos en “microestados-colonias” e;

» c) desmantelar os sistemas seculares para implantar teocracias, debido a que o capitalismo relixioso ten máis capacidade de impedir o progreso dos pobos: Siria, que leva en guerra desde 2011, é o último Estado “semilaico” da rexión.

Illando a Irán, tamén EUA pretende impedir tanto o desenvolvemento da Ruta da Seda entre Rusia e China, como o Corredor de Transporte Norte-Sur (INSC) que uniría Rusia con Irán, India e o Océano Índico, así como evitar a construción do oleoduto Irán-Paquistán-India, por ser rival do proxecto estadounidense do gasoduto transafgano (que foi un dos motivos da ocupación de Afganistán pola OTAN).

O control do petróleo e gas de Oriente Medio, que suma o 60 por cento das reservas mundiais, e poder vixiar a Rusia e China dende perto son dous principais motivos do regreso de EUA ao colonialismo, ocupando militarmente esta rexión, xa que desconfía da capacidade dos réximes clientes en poder salvagardar os seus intereses sen sobresaltos. Que fose na base militar da OTAN en İncirlik (Turquía) onde se organizase o golpe de Estado de xullo do 2016 contra o presidente Recep Tayyip Erdogan, ou a ameaza directa de Trump á monarquía dos Saud, reflicten este enfoque.

Irán, así, sitúase no punto de mira de Washington. O país, de 1.648.195 km2, uns 81 millóns de habitantes, unha sociedade desenvolvida e propietaria da primeira reserva mundial do gas e a cuarta do mundo, realizara no século XX tres grandes movementos populares para establecer unha democracia política e económica: a Revolución Constitucional de 1905-11; o movemento de nacionalización do petróleo de 1951-53; e a revolución de 1978, e ningunha consegue os seus obxectivos, non só pola dura resistencia das forzas reaccionarias, senón tamén pola inxerencia das potencias imperialistas neste estratéxico país.

Desde a caída do Sha de Irán, Washington envorcouse en fortalecer a Israel como a súa principal base de defensa dos seus intereses.

Nesta liña, e do mesmo xeito que a guerra liderada por EUA contra Iraq, entre 1991 e 2003, non tiña o obxectivo de derrocar ao réxime débil e exhausto de Sadam Husein (recentemente saído dunha guerra de oito anos con Irán), senón desmantelar un dos poderosos países árabes; tampouco o tivo a agresión da OTAN en 2011 a Libia por eliminar a Gadafi. A Alianza Atlántica non pretendía un “cambio de réxime” neste país, cuxo mandatario tralo sucedido en Iraq (que fixo de Pedagoxía do Terror), dera un xiro de 180 grados cara a Occidente: renunciou ás armas de destrución masiva (e se desarmou); cooperou coa CIA e o M16 británico na suposta loita antiterrorista de EUA na rexión; reabriu a embaixada de Washington en Trípoli; deixou entrar a petroleiras como Chevron, BP, TOTAL, Agyp e Repsol; pagou unhas cuantiosas indemnizacións ás familias das vítimas do atentado de Lockerbie (1988); financiou a campaña electoral do candidato de dereita francesa Nicolás Sarkozy en 2007, con 50 millóns de euros e regalou, como guinda, un cabalo de dous millóns de euros ao ex presidente español José María Aznar, mentres asinaba unha compra de armas españolas por valor de 3,83 millóns de euros. O que buscaban os occidentais era o dominio total sobre a primeira reserva do petróleo de África, e converter Libia na base de Africom, o Comando de EUA para África, continente con inmensos recursos naturais onde China avanza con firmes pasos e coa estratexia de “acupuntura” no canto dos “ataques cirúrxicos” estadounidenses.

En canto a Irán, a inimizade entre a RII e EUA non se debe á natureza “antimperialista” desta teocracia. De feito, as súas relacións con Francia, Alemaña, Xapón, Gran Bretaña ou España son normais.

Ata durante o reinado do Sha Mohammad Reza Pahlaví (1941-1979), EUA non conseguiu avasalar unha nación que foi o primeiro imperio do mundo. En 1962, o goberno de John Fitzgerald Kennedy planeou un golpe de Estado contra o Sha polas súas boas relacións coa Unión Soviética, segundo un documento desclasificado por EUA en 2014. O propio monarca, unha vez exiliado en 1979, chegou a acusar a Washington de propiciar o seu derrocamento e ordenar ao exército que, en vez de protexer á súa ditadura, xurase fidelidade ao aiatolá Jomeini.

O receo dos aiatolás cara a Washington tampouco se debe ao golpe de Estado do 1953 da CIA contra o goberno do Dr. Mosaddeq, o promotor da nacionalización do petróleo iraniano. A maioría dos aiatolás odiábano coa mesma intensidade que EUA: ambos acusaron a Mosaddeq de ser comunista, malia que aquel bo home nunca legalizou ao Partido Comunista, o Tudeh. De feito, Jomeini en 1980 mandou prohibir á “mosaddequista” Fronte Patriótica de Irán e deter aos seus seguidores.

No caso de Irán, tampouco se trata do seu réxime e da súa natureza, senón do propio país: un Irán grande e poderoso, con inmensos recursos naturais e situado nun espazo sumamente estratéxico, sempre sería un desafío: rompelo en liñas étnicas (grupos que compoñen o 60 por cento da poboación) é unha das principais ideas de EUA, que xa desintegrou a ex Iugoslavia e Sudán, e separou o Kurdistán iraquí de Bagdad, dotándoo de Parlamento, exército e facultade de facer contratos petrolíferos con outros países. Por outra banda, os plans para dividir a Siria están en riba da mesa do Pentágono: en 2015, nunha entrevista co The New York Times, Bolton propuxo a división de Iraq e Siria entre EUA, Israel e Estados “árabes amigos” como Arabia Saudita, e afirmou que “restaurar os gobernos iraquís e sirios nas súas fronteiras anteriores é un obxectivo fundamentalmente contrario aos intereses de EUA, de Israel e dos estados árabes amigos”.

Un Oriente Próximo composto por pequenos Estados -como Bahrein, Qatar, Omán- é o que soña o “establishment” de EUA, máis aló dos seus presidentes. A ex candidata “demócrata” e ex secretaria de Estado Hillary Clinton tamén dixo en 2015 que se chegaba ao poder “demolería Irán”.

De feito, o principal obxectivo da guerra de Israel-EUA contra Siria non foi eliminar a Bashar al Asad, senón romper o chamado Eixe de Resistencia contra Tel- Aviv, composto por

Irán-Siria-Hizbolá e o movemento islamita palestino Hamas, e desmantelar o único aliado de Teherán na rexión. De feito, Barack Obama, ao negarse a derrocar a al Asad, (e tendo en conta que tanto a CIA como o Mossad israelí poderían telo eliminado nun dos seus “asasinatos selectivos”) converteu a Siria nun pantano para desgastar a Rusia, Irán, Turquía e Arabia saudita.

54                                                                                                                                                                                                                                                                                                       55

Foi nos anos 1980, coa RII e Israel ameazándose mutuamente, cando o aiatolá Jomeini chegou a un acordo co falecido presidente sirio Hafiz al Asad (1930-2000) para que, a cambio dunha suculenta axuda económica, autorizase o uso das súas bases militares por Irán, en caso dunha guerra con Israel: os mísiles de Israel alcanzan o territorio iraniano, pero os de Irán, ademais da súa escasa capacidade destrutiva (son os que Hamas ou Hizbolá disparan a Israel cando son atacados) carecen dun alto alcance.

Hoxe, a RII perdeu Siria. Ademais, o compromiso de Rusia (principal actor do escenario bélico de Siria) e China con Israel e a súa presión para que Irán saíse de Siria, así como preto de 200 bombardeos da aviación do Estado israelí sobre miles de milicias proiranianas que combaten contra os “xihadistas sunnitas” defendendo ao goberno de Bashar al Asad, colocou a Teherán nunha situación grave: non pode abandonar este país xa que perdería a última barreira da defensa de Irán fronte a un ataque israelí, pero tampouco pode quedarse polas presións das potencias, ás que se sumaron as sancións que reducen drasticamente os ingresos do Estado e o poder para financiar a estas milicias. E este foi xustamente o plan de Obama.

O secretario de Estado Mike Pompeo, un cristián evanxélico, chegou a afirmar que Trump puido ser enviado por Deus para protexer a Israel de Irán. El, xunto co vicepresidente Mike Pence e outros evanxélicos que traballan coa administración Trump, apoia os reclamos relixiosos de Israel sobre Xerusalén e o resto de Palestina, e invoca textos bíblicos para explicar a política de Washington cara a Irán e a rexión. O choque de fanatismos relixiosos, reais ou usados como pretextos, é un dos trazos do actual conflito no tenebroso escenario bélico de Oriente Próximo. Dise que “a arrogancia procrea desprezo, e a arrogancia relixiosa procrea conflito”.

Rusia e China non salvarán a Irán

Malia que fai varias décadas que a URSS foi remprazada por unha Rusia capitalista, moitos Estados, grupos e persoas aínda esperan que os actuais inquilinos de Kremlin teñan unha postura parecida á dos soviéticos ante os desafíos do mundo, por exemplo, enfrontándose a EUA na defensa dos Estados agraviados polo imperialismo.

Con todo, para os novos mandatarios de Moscova, EUA é un socio, e ás veces un rival, pero non inimigo. Despois do fin da URSS, non hai bloques. É a guerra de todos contra todos, con alianzas dinámicas e cambiantes. A prioridade da política exterior rusa, por orde, é: EUA, Europa e China e despois Oriente Próximo. Siria e China son os Estados cos que Moscova ten relacións estratéxicas, á vez que os seus únicos socios militares son Belarús, Kazajistán, Armenia, Quirguicistán ou Taxiquistán, unidos na Organización do Tratado de Seguridade Colectiva (OTSC).

Rusia, ata hoxe, cando está no momento máis organizado da súa nova aparición, carece dunha estratexia ou un modelo deseñado para Oriente Próximo. A “Doutrina Putin” está baseada no pragmatismo e en obter beneficios inmediatos, que non nunha ideoloxía elaborada. En 2017, por exemplo, por primeira vez na historia rusa, un rei saudita foi invitado ao Kremlin. Anteriormente, a URSS cortara as súas relacións con Riad por patrocinar o terrorismo xihadista en Afganistán en 1978.

Vladimir Putin, en calidade de presidente de Rusia, precisa dun Oriente Próximo (OP) estable, e o réxime de Netanyahu, neste convulso escenario, é o único que se presenta sólido. De feito, Putin é o mandatario ruso que máis simpatía amosou cara Israel. A URSS cortou as súas relacións con Tel Aviv logo da “Guerra dos Seis Días” de 1967, mentres o presidente ruso recibiu a Netanyahu o 9 de maio de 2018 como convidado de honor na conmemoración do 73º aniversario da vitoria soviética sobre a Alemaña nazi. O seu agarimo é correspondido: en 2014, Netanyahu non apoiou a resolución da ONU que condenaba a Moscova pola “Cuestión de Crimea”, e dende entón as relacións económicas, militares e de intelixencia van en aumento.

Tamén é de lembrar que Rusia apoiou as sancións contra a nación iraniana, propostas polos ex presidentes Bush e Obama no Consello de Seguridade, e non lle entregou os mísiles comprados S300 (polas presións de Israel) ata que Teherán ameazou con denuncialo ante os tribunais internacionais. A Moscova non lle interesa o regreso de Irán a Europa, destino do 80 por cento dos 4,4 millóns de barrís que exporta ao mundo. O gas iraniano tamén podería arrebatarlle a Rusia (aínda que a medio prazo) non só considerables beneficios económicos, senón tamén o seu poder como potencia enerxética. O “ouro azul” persa ten outros rivais: EUA e Qatar, que fornecen gas natural licuado a Europa. Lukoil, a petroleira rusa, conxelou os seus contratos con Irán polas presións de EUA.

Moscova, que vive unha “lúa de mel” con Israel, pediu a Teherán repregar as súas milicias de Siria, agora que os xihadistas foron derrotados. Teherán nunca imaxinou que os sete anos de esforzo por apontoar ao goberno de al Asad, sacrificando centos de vidas (iranianas, libanesas, afgáns, iraquís, etc.), e ducias de miles de millóns de dólares, incrementaría a súa vulnerabilidade no canto da súa seguridade, polo que a resposta de Irán foi contundente: “estamos en Siria desde o 2011 loitando contra as forzas anti-Asad, antes de que chegasen vostedes, e será Asad e non Putin quen nos pida saír”. Pero Asad tampouco renovou a súa confianza con Irán. Polo que os aiatolás traizoados pedíronlle desembolsar canto antes as súas billonarias

débedas ás arcas públicas iranianas.

Moscova teme, e con razón, a perigosa a axenda rexional dos aiatolás, construída en torno á rivalidade iraniana-saudita e iraniana-israelí ou ao seu enfoque xiíita-sunnita. Pero que non tema a ameaza do expansionismo militarista de Israel é para pensar.

En canto a China, foi o maior comprador de cru iraniano, importou un total de 30 millóns de toneladas en 2018, uns 586 bdp por día, sendo Irán o cuarto exportador de petróleo a China por detrás de Angola, Iraq e Arabia Saudita. Agora, despois de novas sancións sobre o petróleo iraniano, Pequín reduciu as súas importacións ata unha cuarta parte, malia que conta coa capacidade e poder suficiente para ignorar as sancións de EUA con medidas como estruturar as transaccións ou crear empresas sen conexións comerciais con EUA.

Con todo, ao país do señor Xi, que afirma considerar “a asociación estratéxica integral entre Irán e China como unha das nosas relacións máis importantes”, non lle será fácil substituír o petróleo de Irán por outro xa que as súas refinerías están deseñadas para procesar o cru iraniano, máis lixeiro, e máis rendible que o de Arabia Saudita. Os custes de produción do barril iraniano son 9 dólares fronte aos 19 de Rusia, ou case os 40 dólares de Alaska. Adaptar as súas instalacións a outros crús custaría a China billóns de dólares. Antes do fin das exencións, China gardou nos tanques de almacenamento uns 20 millóns de barrís comprados de Teherán, no porto chinés de Dalian.

China, do mesmo xeito que Rusia, votaron as resolucións do Consello de Seguridade da ONU de 2006 e 2007, que impoñía sancións tecnolóxicas e financeiras a Irán se non suspendía as súas actividades de enriquecemento de uranio. En xuño de 2017, Pequín rexeitou elevar o estatus observador de Irán na Organización de Cooperación de Xangai (OCX), para converterse en membro de pleno dereito.

56                                                                                                                                                                                                                                                                                                       57

As ameazas de Teherán de pechar o Estreito de Ormuz provocaron o enfado dos pacientes chineses: “Facer máis en beneficio da paz e a estabilidade na rexión!”. Agora está negociando coa India crear un “club de compradores de petróleo”, para acabar coa súa vulnerabilidade fronte aos vaivéns deste mercado.

Que fará a Unión Europea?

A Unión Europea (UE) tenta preservar os seus intereses estratéxicos en Oriente Próximo, facerse co gran mercado iraniano e os seus recursos naturais. Ademais, non lle interesa que Irán, empuxado polas presións de EUA, entre na órbita de Rusia, nin que unha situación bélica provoque unha carreira armamentística no Medio Oriente que levará a unha proliferación nuclear.

Bruxelas tentou coordinar as súas políticas respecto diso con China, Rusia, India, e Xapón e desvincular o acordo nuclear doutras cuestións como os mísiles balísticos, cuxa tenencia é un dereito para unha nación ameazada polos catro costados e rodeada por cinco potencias nucleares. Pero é inxenuo pensar que a UE enfrontarase a Washington por Irán, malia que foi prexudicada polas guerras de EUA en Oriente Próximo. Na “Cuestión de Irán”, en realidade, é incapaz de evitar un choque entre EUA e Irán. E se debe elixir entre eles, porase do lado de Trump: as súas exportacións a EUA son 44 veces maiores da cantidade de produtos que Europa envía a Irán.

As medidas de Teherán ante o conflito

As novas sancións agravaron a profunda e crecente crise económica, política e social en Irán. As medidas que o goberno vai tomar co fin de minimizar o impacto destas sancións están lonxe de reestruturar a economía. Está barallando a posibilidade de volver introducir o sistema de cupóns para os produtos básicos, que se usou durante a guerra entre Irán e Iraq (1980-88).

O orzamento previsto para 2019 do goberno do presidente Hassan Rohani está baseado na exportación dos 1,5 millóns de bpd, vendidos por uns 54 dólares por barril, o cal significa que o 33 por cento do orzamento de Estado depende dos ingresos do petróleo. Segundo o presidente da RII, xa en xaneiro do 2019, a situación económica actual era “a máis dura en 40 anos”. Para o Fondo Monetario Internacional, o crecemento económico de Irán, que en 2017 foi de 3,8 por cento, pode caer en case 10 puntos ata 2020, a inflación poderá superar o 40 por cento, aumentando as dificultades da clase traballadora para adquirir alimentos e medicinas, nunha teocracia de economía neoliberal que fixo case desaparecer a clase media, enviando a preto da metade dos 81 millóns de habitantes do país por baixo da liña de pobreza, segundo o propio goberno.

Aínda por riba, as inundacións do mes de abril do 2019 afectaron a 25 das 31 provincias de Irán, causando 76 mortos, deixando a ademais a 10 millóns de persoas damnificadas, unhas 50.000 vivendas destruídas, e miles de hectáreas de cultivos afectadas: a factura das perdas ascende a 2.000 millóns de dólares.

A RII non pode xustificar a desastrosa situación económica coas sancións xa que, entre as que foron levantadas en 2015 e 2017, a economía de mercado, santificada pola ideoloxía islámica e dirixida por unha burguesía compradora, inimiga de investimentos na industria, fixo aumentar a dependencia económica do país das rendas do petróleo, controlado pola elite clerical-militar, e investiron o diñeiro público nas súas empresas de importación.

Irán sofre a recesión económica máis profunda da súa historia recente, con centos de fábricas pechadas, 12 millóns de parados, unha inflación galopante, malia que en 2017 a renda do

petróleo foi de 55.000 millóns de dólares, un 45 por cento máis que en 2016. Ducias de fábricas péchanse en Irán cada mes como resultado das masivas privatizacións das compañías estatais iniciada en 1999, que converteu Irán nun mercado libre para as compañías estranxeiras, carente de interese en promover unha economía sostible e xusta no país anfitrión. Todo o contrario: desmantelarán o que queda da industria nacional iraniana. Antes das novas sancións, en decembro de 2018, o prezo da moeda nacional, o rial, depreciouse ata un 100 por cen do seu valor.

E do mesmo xeito ca en EUA, no establishment de Irán tamén hai dúas principais faccións, cunha fenda que se profunda na actual crise internacional: a primeira está formada polos militares de GRI e o Caudillo (Líder Espiritual, unha especie de Califa) Alí Jamenei, quen ostenta os poderes dun rei absolutista outorgados pola Constitución islámica; e a segunda, a facción “moderada” do presidente Hasan Rohani e o seu ministro de Exteriores Javad Zarif, quen carecen de calquera poder real grazas á mesma Carta Magna, que outorga ao Caudillo a facultade de disolver o Parlamento, destituír ao presidente, controlar a política exterior, a interior, a economía, etc.

Estes militares controlan a totalidade dos alicerces da economía

do país, dende o sector de petróleo e gas (que venden a través de canles non oficiais, en forma de contrabando), ata construción e telecomunicacións, e actúa como un cartel. No cumprimento da súa misión de “manter a paz social”, os GRI ostentan ducias de cárceres, centros de detencións secretas, e contan co dereito a irromper no domicilio dos cidadáns sen a autorización xudicial baixo o pretexto da “loita contra o terrorismo”. Son responsables da execución arbitraria de miles de opositores de tódolos grupos políticos, e controlan a Axencia de Información e Seguridade do Estado. Tamén manda sobre ducias de grupos paramilitares, entre eles os Basiy (“Recrutas”, unha especie dos “fascios” italianos), instalados nos barrios para o control dos cidadáns.

58                                                                                                                                                                                                                                                                                                       59

Ao sector GRI-Jamenei, e ante a grave situación interna que pode estourar en calquera momento, non lle importaría unha guerra (sempre que sexa de baixa intensidade) con EUA ou con outro actor rexional, co fin de exportar a crise interna, e así acabar coas protestas dos traballadores, que xa son imparables, baixo a cortina de fume da “guerra patriótica”, como fixo durante a guerra con Iraq na década dos oitenta: en agosto de 1988, Jomeini tivo que poñer fin á longa, devastadora e inútil guerra con Iraq, con tanta angustia que asemellou o asinamento da paz con “tomar veleno”, porque Irán perdera a un país tres veces máis pequeno.

As masivas protestas dos cidadáns cansos da represión, guerra e corrupción, foron respondidas pola execución “escarmentadora” de preto de 5.000 presos políticos. A magnitude da matanza e o temor a ser cuestionada pola opinión publica mundial foron os motivos polo que Jomeini lanzou o fatwa para asasinar ao escritor indo-británico Salman Rushdie, presuntamente por blasfemar na súa obra “Os Versículos Satánicos”, libro que o aiatolá nin lera, pola simple razón de que aínda non fora traducido ao persa nin ao árabe. A prensa mundial converteu esta ameaza en titulares durante meses, sen mencionar o que estaba sucedendo nos cárceres de Irán.

Nas actuais circunstancias, non se descarta a posibilidade de que os GRI, que crearon un goberno paralelo, promovan un golpe de Estado en palacio para tomar o poder político (ao estilo dos xenerais de Paquistán ou de Exipto), xustificando a acción pola “necesidade de enfrontarse ao imperialismo ianqui” con máis forza.

A ameaza dun estoupido social - resultado da profunda fenda entre ricos e pobres- para a RII é maior ca unha agresión militar estranxeira. É así como Akbar Welayatí, o asesor de aiatolá Jameneí, que vive nun palacete do defunto Sha, e recibe os salarios de 37 cargos, segundo o diario oficial “Ghanun”, pediu á poboación aprender dos iemenís que, “vestidos cunha saba e comendo pan seco, loitan contra o inimigo”. O que de paso manifesta os termos en que as autoridades están pensando: unha “iemenización” de Irán.

A lóxica do “estado natural de guerra” entre os Estados coa economía de mercado de Thomas Hobbes, únese á “loita de clases” de Karl Marx para producir unha situación de extrema sensibilidade en Irán, que se prepara para o peor escenario.

Como sería a confrontación?

Primeiro, unha masiva ciberguerra: en 2010, EUA e Israel enviaron o virus Stuxnet a dúas centrais nucleares iranianas, e Teherán en 2016 paralizou as páxinas web e as operacións de 46 bancos nos EUA e atacou as plantas petroquímicas sauditas.

É unha vantaxe para Irán que Trump elimine o cargo de Coordinador de Seguridade

» Reducir a súa colaboración coa Axencia de Enerxía Atómica que fai o seguimento das instalacións nucleares de Irán.

» Renovar as actividades nucleares, e sen pretender fabricar a bomba atómica, volver enriquecer o uranio por riba do 20 por cento, e se a situación agrávase, saír do Tratado de Non Proliferación de Armas Nucleares.

O ideal para Washington é que a política de estrangulamento da economía iraniana provoque tensións sociais, e tamén étnicas sobre un caldo de cultivo preparado pola propia RII que nun Irán cun 60 por cento de poboación de minorías étnicas, negouse a recoñecer un mínimo dereito de autonomía dos kurdos, baluches, turcómenos, árabes, bajtiyaríes, entre outros. Con todo, haberá tensións sociais en Irán, pero xurdirán da loita de clases, e contra a corrupción e a represión interna, que non por estar organizadas por potencias estranxeiras. Os doce anos de sancións impostas a Iraq non provocaron ningunha rebelión contra o réxime de Sadam Husein, só mataron a preto de dous millóns de persoas, e entre elas non estaban ningún dos mandatarios.

A Administración Trump non deixou ningunha marxe de manobra para que a RII poida renderse. Os GRI trasladaron ás milicias xiítas que instalaran en Siria, á fronteira de Irán con Afganistán, país no que EUA e a OTAN posúen unhas 15 bases militares

Para os iranianos, testemuñas do ocorrido en Iraq, Siria e Libia, hai algo peor que unha teocracia totalitaria: unha longa guerra total. O máis grave é que estase xestando esa guerra, que poderá ter unha magnitude inimaxinable, sen que haxa un movemento pola paz que a impida.

Nazanín Armanian é unha escritora e politóloga iraniana exiliada en España desde 1983.

Licenciada en Ciencias Políticas colabora en medios de comunicación como “Público” e é autora de obras como “Irak, Afganistán e Irán: 40 respuestas al conflicto de Oriente

Próximo”  coautora con Martha Zein (Lengua de trapo, 2007) ou “Kurdistán: El país inexistente” (Flor del viento, 2005).

 

Cibernética. A guerra cibernética iría acompañada por un ataque “lóstrego e cirúrxico” que só poderá destruír algúns obxectivos militares, que non as capacidades militares e nucleares de Irán: “o bombardeo de Irán só tomaría 2.000 ataques de avións de combate”, adiantou Mike Pompeo.

Irán, pola súa banda, xa está discutindo na prensa as medidas para reducir os danos da ofensiva de EUA. Se non hai un ataque militar, Teherán pode utilizar a táctica de “paciencia estratéxica” e agardar a que acabe o mandato de Trump. É o que lle recomendou o Partido Demócrata, que tenta apartar a Trump da presidencia a través do “Rusiagate” ou dos escándalos sexuais (de aí a campaña de “Me too” de Hollywood). Quizais haxa un milagre e volven os demócratas que están a favor de respectar o acordo nuclear con Irán!

Teherán elixirá sobre a marcha entre:

» Permanecer no acordo nuclear, apoiado por Rusia, China e Europa, mentres fortalecen as súas relacións con países como India, Paquistán, Acerbaixán, entre outros. Dado que as sancións de Washington non significan o regreso ás sancións impostas pola ONU nas que participaron tamén a UE, China e Rusia, Irán pode seguir vendendo o seu petróleo.

60